Je elektrische auto opladen met zonnepanelen: zo werkt het

Je hebt zonnepanelen op het dak en een elektrische auto op de oprit, en dan komt vanzelf de vraag: kan ik die auto niet gewoon opladen met mijn eigen stroom? Het korte antwoord is ja, dat kan, en het is een van de weinige plekken waar zonnestroom zich nog echt goed laat gebruiken nu de saldering afgebouwd wordt. Maar het luistert nauwer dan het klinkt. Ik leg je uit hoe het werkt, wat je nodig hebt en waar de cijfers eerlijk gezegd tegenvallen.

Waarom laden op zonnestroom nu interessanter wordt

Zolang de saldering nog volledig gold, maakte het weinig uit wanneer je laadde. Stroom die je overdag terugleverde, streepte je ’s avonds gewoon weer weg tegen wat je van het net haalde. Dat verandert. Naarmate salderen wordt afgebouwd, krijg je voor teruggeleverde stroom steeds minder terug, soms maar een paar cent per kilowattuur. Stroom die je zelf direct verbruikt, is dan veel meer waard, want je bespaart het volle tarief van rond de 30 cent.

En daar komt die auto van pas. Een elektrische auto is de grootste stroomverbruiker die de meeste mensen in huis hebben. Als je hem overdag laadt terwijl de panelen draaien, gebruik je je eigen opwek op het moment dat hij ontstaat. Precies wat je wilt. Het verschil tussen zonnestroom voor 30 cent zelf gebruiken en voor 4 cent terugleveren is fors, en over een heel jaar tikt dat aan.

Wat je ervoor nodig hebt

Een laadpaal die met je opwek meebeweegt

Een gewone laadpaal laadt met een vast vermogen, of er nou zon is of niet. Wat je wilt is een laadpaal met zonoverschot-laden, ook wel PV-optimalisatie of solar charging genoemd. Die meet hoeveel stroom je panelen op dat moment over hebben en stuurt precies dat naar de auto. Schuift er een wolk voor de zon, dan zakt het laadvermogen mee. Merken als Zaptec, Alfen en Wallbox bieden dit, vaak in combinatie met een aparte meter of via je omvormer. Reken op ongeveer 900 tot 1.500 euro inclusief installatie, afhankelijk van het model en of er kabelwerk bij komt.

Genoeg panelen, en een reele blik op je verbruik

Hier zit de tegenvaller die veel mensen niet zien aankomen. Een auto van 100 kilometer per dag vreet al snel 15 tot 18 kWh. Een gemiddelde installatie van tien panelen levert op een zonnige zomerdag misschien 25 tot 30 kWh, maar op een grauwe novemberdag soms niet meer dan 3 of 4. In de winter laad je je auto dus grotendeels van het net, hoe je het ook wendt of keert. Wil je serieus op zon rijden, dan heb je ruim voldoende panelen nodig. Wil je weten of jouw dak dat aankan, reken het dan eerst na met hoeveel zonnepanelen je nodig hebt voor jouw verbruik.

Het probleem: je bent overdag zelden thuis

Dit is de nuchtere waarheid waar de folders omheen praten. De zon schijnt het hardst tussen elf en drie, en dat is precies wanneer de meeste mensen met hun auto op het werk staan. Thuisladen op zonnestroom werkt dus vooral goed als je thuiswerkt, in deeltijd werkt, of een tweede auto hebt die overdag op de oprit blijft. Rijd je elke dag vroeg weg en kom je ’s avonds terug, dan laad je in de praktijk gewoon in het donker, van het net, tegen het gewone tarief.

Ik heb het bij mezelf een winter lang bijgehouden. In de zomermaanden ging een mooi deel van mijn laadstroom rechtstreeks van dak naar auto. Maar over het hele jaar kwam ik uit op ergens rond de 35 procent echt eigen zonnestroom in de accu. Netjes, maar niet de 80 procent waar ik stiekem op had gehoopt. Wees daar eerlijk over voordat je een dure slimme laadpaal koopt puur voor dit doel.

Helpt een thuisbatterij hierbij?

In theorie wel: je slaat de zon van overdag op en laadt de auto ’s avonds uit de batterij. In de praktijk stapel je dan twee keer omzetverlies op elkaar en twee dure apparaten, en dat maakt de rekensom snel ongunstig. Een thuisbatterij verdient zich op zichzelf al moeilijk terug. Wil je die afweging serieus maken, lees dan eerst wat een thuisbatterij van 10 kWh kost voordat je hem koppelt aan je laadverhaal. Voor de meeste mensen is direct laden op de zon, zonder tussenstap, de verstandigste route.

Koopadvies: waar let je op

• Kies bewust voor zonoverschot-laden als je overdag echt thuis bent. Zit je auto vooral ’s avonds aan de paal, dan is een gewone laadpaal met een dynamisch energiecontract vaak verstandiger.
• Let op eenfase of driefase. Wil je met laag vermogen puur op zonoverschot laden, dan is eenfase soms handiger. Vraag je installateur wat bij jouw meterkast past.
• Vergelijk minstens drie offertes. De laadpaal zelf verschilt niet zo veel, maar het installatiewerk en de meegerekende meter lopen flink uiteen.
• Koop niet meer techniek dan je gedrag rechtvaardigt. Een app vol grafieken is leuk, maar als je auto overdag weg is, laadt hij er niet zonniger van.

Loont het eigenlijk?

De laadpaal zelf verdien je terug omdat je sowieso ergens moet laden en thuis het goedkoopst bent. De meerprijs voor de slimme zonoverschot-functie, zeg 300 tot 500 euro extra, verdien je terug uit het verschil tussen zelf gebruiken en terugleveren. Bij een auto die veel overdag thuis laadt, kan dat binnen drie tot vijf jaar. Bij een auto die vooral ’s avonds hangt, verdient die meerprijs zich amper terug en had je beter een simpele paal kunnen nemen. Zoals zo vaak: het hangt niet van de techniek af, maar van jouw dag.